{"id":764,"date":"2024-11-30T23:41:55","date_gmt":"2024-11-30T21:41:55","guid":{"rendered":"https:\/\/asyakm.org\/?p=764"},"modified":"2025-10-14T10:57:04","modified_gmt":"2025-10-14T08:57:04","slug":"ahlakin-fitrat-uzerine-etkisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/2024\/11\/30\/ahlakin-fitrat-uzerine-etkisi\/","title":{"rendered":"Ahlak\u0131n  F\u0131trat \u00dczerine Etkisi"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong>Serpil \u00d6\u011e\u00dcT<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong>FITRAT NED\u0130R?<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>F\u0131trat<\/strong>, \u201cyarma, ikiye ay\u0131rma, yaratmak, icat etmek\u201d anlamlar\u0131na gelen <em>fatr<\/em> k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015ftir. \u201cYarad\u0131l\u0131\u015f, belli bir yetenek ve yatk\u0131nl\u0131\u011fa sahip olu\u015f\u201d anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Terim olarak ise, Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n mahl\u00fbkat\u0131n\u0131 kendisini bilip tan\u0131yacak ve idrak edecek h\u00e2l ve kabiliyette yaratmas\u0131 demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Buh\u00e2r\u00ee\u2019de ge\u00e7en bir hadisinde \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cHer insan f\u0131trat \u00fczere do\u011far. Sonra anne babas\u0131 onu Yahudi, Hristiyan veya Mecus\u00ee yapar.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yine R\u00fbm S\u00fbresi 30. \u00e2yette \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201c\u00d6yleyse sen, Allah\u2019\u0131 birleyen (bir han\u00eef) olarak b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131nla dine, Allah\u2019\u0131n insanlar\u0131 hangi f\u0131trat \u00fczere yaratm\u0131\u015fsa ona y\u00f6nel. Allah\u2019\u0131n yaratmas\u0131nda de\u011fi\u015fme olmaz. \u0130\u015fte do\u011fru din budur; fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmezler.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">FITRAT DE\u011e\u0130\u015eKEN B\u0130R YAPIYA SAH\u0130P M\u0130D\u0130R?<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AHLAKIN FITRATA TES\u0130R\u0130 VAR MIDIR?<\/h3>\n\n\n\n<p>Bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 birlikte bulaca\u011f\u0131z, in\u015fallah.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ahlak<\/strong>, Arap\u00e7ada \u201cseciye, tabiat, huy\u201d anlamlar\u0131na gelen <em>hulk<\/em> kelimesinin \u00e7o\u011fuludur.<br>\u0130nsan\u0131n iyi veya k\u00f6t\u00fc olarak vas\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7an manevi nitelikleri, huylar\u0131 ve bunlar\u0131n etkisiyle ortaya konan iradeli davran\u0131\u015flar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Hadislerde ve klasik kaynaklarda iyi huylar ve faziletli davran\u0131\u015flar \u201c<em>h\u00fcsn\u00fc\u2019l-huluk<\/em>\u201d, \u201c<em>mehasin\u00fc\u2019l-ahl\u00e2k<\/em>\u201d, \u201c<em>el-ahl\u00e2k\u00fcll-hasene<\/em>\u201d gibi tabirlerle; k\u00f6t\u00fc huylar ve fena davran\u0131\u015flar ise \u201c<em>s\u00fb\u00fc\u2019l-hulk<\/em>\u201d, \u201c<em>el-ahl\u00e2kus-seyyie<\/em>\u201d gibi terimlerle ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahlak, dinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131nabilir; ancak <strong>din ahlaktan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131namaz.<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc ahlak, inanc\u0131n bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r.<br>\u0130sl\u00e2m dini a\u00e7\u0131s\u0131ndan ahlak, iman\u0131n d\u0131\u015fa yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber Efendimiz (s.a.v.) buyurur:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cBen, g\u00fczel ahlak\u0131 tamamlamak i\u00e7in g\u00f6nderildim.\u201d (Muvatta)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130mam Gaz\u00e2l\u00ee\u2019nin <em>\u0130hy\u00e2<\/em> adl\u0131 eserinde yer alan,<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cDin, g\u00fczel ahlakt\u0131r.\u201d<br>hadisi de dinimizin nihai gayesini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130badetlerin gayesi bile g\u00fczel ahlak\u0131 yerle\u015ftirmek ve muhafaza etmektir.<br>\u0130badetlerdeki esas olan devaml\u0131l\u0131k, S\u00e2ni-i Hak\u00eem\u2019e y\u00f6nelmeyi sa\u011flar. Bu tevecc\u00fch itaati, itaat de \u201cintizam-\u0131 ekmel\u201di do\u011furur. Bu m\u00fckemmel d\u00fczenin davran\u0131\u015f boyutu <strong>g\u00fczel ahlak<\/strong> olarak ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstad Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee, bu hakikati \u015f\u00f6yle ifade eder:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cN\u00fcb\u00fcvvetin gayesi, ahl\u00e2k-\u0131 il\u00e2hiye ve sec\u00e2y\u00e2-y\u0131 hasene ile tahalluk etmektir.\u201d<br>Ve bunun da <strong>vazife-i be\u015feriyet<\/strong> oldu\u011funu belirtir.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">FITRAT VE AHLAK \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/h3>\n\n\n\n<p><em>Tuluat<\/em> adl\u0131 eserinde \u00dcstad Bedi\u00fczzaman \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cF\u0131trat-\u0131 insan bir mezra h\u00fckm\u00fcndedir ki, sec\u00e2y\u00e2-y\u0131 hasene tem\u00e2y\u00fcl\u00e2t-\u0131 \u015ferriye ile beraber taneler gibi dest-i kaderle i\u00e7ine ekilmi\u015ftir. Bu taneler ne\u015fv\u00fc nema bulmak i\u00e7in bir suya muhta\u00e7t\u0131r. Hevadan gelse, \u015fer taneleri ne\u015fv\u00fc nema bulur. \u015eimdiki \u015fu medeniyet-i hab\u00eesenin hey\u2019et-i i\u00e7timaiyyesi verdi\u011fi tesir gibi\u2026\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>F\u0131traten hay\u0131r ciheti galiptir; ancak s\u00fcmb\u00fcllenip meyve veren on \u00e7ekirdek, bin kurumu\u015f \u00e7ekirde\u011fe galebe eder. Bunun \u00e7aresi, <strong>fitne kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapat\u0131p suyu H\u00fcda taraf\u0131ndan vermektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte, bu d\u00fcnyada talimle tekemm\u00fcl etmek i\u00e7in misafir olarak g\u00f6nderilen insana, kemal noktas\u0131na ula\u015fma yolculu\u011funda iki re\u00e7ete veriliyor:<br><strong>Kur\u2019an ve S\u00fcnnet.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yarat\u0131l\u0131\u015f a\u011fac\u0131n\u0131n en m\u00fckemmel meyvesi olan insan\u0131n mahiyetine say\u0131s\u0131z istidat tohumlar\u0131 konulmu\u015ftur.<br>G\u00fcnahlar, heva ve hevesin \u015feriat s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki arzular\u0131, \u015fer tohumlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine neden olur. Bu da insanda <em>ahl\u00e2kus-seyyie<\/em> denilen k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u0131trattaki <strong>sec\u00e2y\u00e2-y\u0131 hasene<\/strong> tohumlar\u0131 ise ancak <strong>H\u00fcda suyu<\/strong> ile suland\u0131\u011f\u0131nda ye\u015ferir. Fitne kap\u0131lar\u0131n\u0131n kapanmas\u0131, kayna\u011f\u0131n\u0131 Kur\u2019an ve s\u00fcnnetten alan <strong>g\u00fczel ahlak<\/strong> ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahlak bak\u0131m\u0131ndan en faziletli olan\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ahlaki hasletler aras\u0131nda tercih yapmak zor olsa da, en faziletlisine ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00dcstad, ahlak\u0131n esas\u0131n\u0131n <strong>takva<\/strong> oldu\u011funu belirtir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cHer zaman def-i \u015fer, celb-i nef\u2019a r\u00e2cih olmakla beraber; bu tahribat ve sefahat ve cazibedar hevesat zaman\u0131nda bu takva olan def-i mef\u00e2sid ve terk-i keb\u00e2ir \u00fcss\u00fcl-esas olup b\u00fcy\u00fck bir r\u00fc\u00e7haniyet kesbetmi\u015f.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yani \u00f6nemli olan, hem \u015fahsi d\u00fcnyam\u0131zda hem de i\u00e7tima\u00ee hayatta ifsat eden unsurlardan uzak durmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fczel bir hasletin, insana f\u0131trat olabilmesi ancak <strong>tahkik\u00ee bir iman<\/strong> ve <strong>sa\u011flam bir ibadet<\/strong>le m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br>\u0130badetlerde \u00f6zellikle <strong>namazda istenen devaml\u0131l\u0131k<\/strong>, bunun hayat boyu s\u00fcren bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam inanc\u0131nda t\u00fcm g\u00fczel ahlak ve hasletler, <strong>iman temeli<\/strong> \u00fczerine bina edilmi\u015ftir.<br>O h\u00e2lde iman ne kadar sa\u011flam ve kuvvetli ise, g\u00fczel ahlak da o nisbette g\u00fc\u00e7l\u00fc olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstad 3. S\u00f6z\u2019de \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cHer hakiki hasenat\u0131n menba\u0131 iman ve ubudiyet; her seyyiat\u0131n menba\u0131 ise dalalettir.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tarih boyunca ahlak\u00e7a en ileri olanlar, imanca da en ileri olanlard\u0131r. Bunun en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi, dost ve d\u00fc\u015fman\u0131n ittifak\u0131yla <strong>Ras\u00fbl-i Ekrem (s.a.v.)<\/strong>\u2019dir.<br>Her d\u00f6nemin en g\u00fczel ahlakl\u0131lar\u0131, peygamberler ve onlara t\u00e2bi olanlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna g\u00f6re g\u00fczel ahlak, insan\u0131n f\u0131trat\u0131nda mevcut olan kabiliyet tohumlar\u0131n\u0131n yerli yerinde kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<br>Bu \u015fekilde \u201c<strong>ahseni takv\u00eem<\/strong>\u201d s\u0131rr\u0131 muhafaza edilir.<br>S\u00fb-i ahlakta ise bu kabiliyet tohumlar\u0131, heva ve hevesle veya enenin yanl\u0131\u015f kullan\u0131lmas\u0131yla yanl\u0131\u015f sulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 g\u00fczel ahlak \u00fczeredir; ancak bu g\u00fczelliklerin ve cihazat\u0131n tek\u00e2m\u00fcl etmesi gerekir.<br>Bu tek\u00e2m\u00fcl\u00fcn esaslar\u0131 <strong>Kur\u2019an ve S\u00fcnnet<\/strong>, yani \u201c<strong>S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstak\u00eem<\/strong>\u201d yoludur.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">SIRAT-I M\u00dcSTAK\u0130M VE \u0130ST\u0130KAMET<\/h3>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2019caz<\/em>\u2019daki tespite g\u00f6re F\u00e2tiha S\u00fbresi\u2019nde \u015f\u00f6yle denilir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cEvet, nas\u0131l bir yerden bir yere giden yollar\u0131n en k\u0131sas\u0131 en do\u011fru olan\u0131d\u0131r; aynen \u00f6yle de maneviyatta ve kalbi mesleklerde en do\u011frusu, en m\u00fcstakimi en k\u0131sa ve en kolay oland\u0131r. Ahl\u00e2k-\u0131 insaniyede en rahat, en faydal\u0131, en k\u0131sa ve en selametli yol da s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakimdir.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu istikameti t\u00fcm kuvve ve duygular\u0131m\u0131zda isteriz; zira davran\u0131\u015flar\u0131n arkas\u0131nda f\u0131traten s\u0131n\u0131r \u00e7izilmemi\u015f hissiyatlar vard\u0131r.<br>\u0130nsana hudut konulmam\u0131\u015ft\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc o, <strong>H\u00e2l\u0131k-\u0131 K\u00e2inat\u2019\u0131n esmas\u0131n\u0131n nihayetsiz tecellilerine aynad\u0131r.<\/strong><br>Bu hissiyatlar \u015fer\u2019\u00ee bir \u00e7izgiyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmazsa, s\u00fb-i ahlak\u0131n her mertebesi ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ifrat ve tefrit halleri, hem \u015fahsi d\u00fcnyam\u0131z\u0131 hem de aile ve toplum hayat\u0131n\u0131 ifsat eder.<br>\u00dcstad \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201c\u0130nsan h\u0131rs ile b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ona verilse \u2018hel min mez\u00eed\u2019 der. Hodg\u00e2ml\u0131\u011f\u0131yla kendi menfaati i\u00e7in binlerce adam\u0131n zarar\u0131n\u0131 kabul eder.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ahlak-\u0131 seyyiede hadsiz derecede ink\u0131\u015faflar vard\u0131r; Nemrut ve Firavun derecesine kadar giderler.<br>Ama ahlak-\u0131 hasenede de hadsiz terakkiyat m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; insan <strong>enbiy\u00e2 ve s\u0131dd\u0131k\u00een<\/strong> derecesine y\u00fckselebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Risale-i Nur\u2019daki bu muvazene bize g\u00f6sterir ki, Kur\u2019an talebesinin sahip oldu\u011fu ahlaki hasletlerin temeli Allah\u2019a ba\u011fl\u0131l\u0131kt\u0131r.<br>Felsefe talebesinin ahlak\u0131 ise nefsine, menfaatine ve \u015fehvetine dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">FELSEFE VE KUR\u2019AN TERB\u0130YES\u0130N\u0130N KIYASI<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Felsefenin verdi\u011fi terbiye:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nefs ve hevas\u0131n\u0131 ilah edinir.<\/li>\n\n\n\n<li>Menfaati i\u00e7in en de\u011fersiz \u015feye ibadet eder.<\/li>\n\n\n\n<li>Menfaatli her \u015feyi kendine rab tan\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>M\u00fctemerrid (inat\u00e7\u0131) ve muannittir.<\/li>\n\n\n\n<li>Lezzet i\u00e7in nihayetsiz zilleti kabul eder.<\/li>\n\n\n\n<li>Cebbar ve ma\u011frurdur.<\/li>\n\n\n\n<li>Kalbinde dayanak noktas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, acz i\u00e7inde cebbar bir hodfuru\u015ftur.<\/li>\n\n\n\n<li>Gayesi, nefsin ve arzular\u0131n tatminidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Kur\u2019an terbiyesini alan talebe ise:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bir abd\u2019dir.<\/li>\n\n\n\n<li>Azam-\u0131 mahl\u00fbkata ibadete tenezz\u00fcl etmez.<\/li>\n\n\n\n<li>Cennet gibi b\u00fcy\u00fck menfaati bile ibadet gayesi yapmaz.<\/li>\n\n\n\n<li>M\u00fctevaz\u0131, halim, selimdir.<\/li>\n\n\n\n<li>Allah\u2019tan gayr\u0131s\u0131na, daire-i iznin d\u0131\u015f\u0131nda tezell\u00fcl etmez.<\/li>\n\n\n\n<li>Fakir ve zay\u0131ft\u0131r; fakr ve zaaf\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Malik-i Ker\u00eem\u2019inin l\u00fctfuyla m\u00fcsta\u011fnidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Seyyidinin kudretine istinad etti\u011fi i\u00e7in kav\u00eedir.<\/li>\n\n\n\n<li>Amelini yaln\u0131z \u201cli vechillah\u201d i\u00e7in yapar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">A\u0130LE VE TOPLUM HAYATINA YANSIMALAR<\/h3>\n\n\n\n<p>E\u011fer bir ailede \u201cFiravun me\u015frep\u201d bir fert varsa, yaln\u0131zca kendi menfaatini g\u00f6zetir.<br>\u201cKavvam\u201d olmas\u0131 gereken reis, cebbar ve kibirli davran\u0131r, di\u011ferlerinin hukukuna sayg\u0131 duymazsa huzur kalmaz.<br>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, halim selim, ailesini emanet g\u00f6ren, kulluk bilinciyle hareket eden bir fert, saadetin teminat\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kur\u2019an terbiyesi<\/strong>, aileyi bir sava\u015f meydan\u0131 de\u011fil, bir <strong>emniyet liman\u0131<\/strong> h\u00e2line getirir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstad\u0131n ifadesiyle:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cAile, insan\u0131n tahass\u00fcng\u00e2h\u0131d\u0131r; ka\u00e7\u0131lacak de\u011fil, s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak yerdir.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u00e7tima\u00ee hayatta felsefenin esas\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dayana\u011f\u0131 kuvvettir.<\/li>\n\n\n\n<li>Gayesi menfaattir.<\/li>\n\n\n\n<li>Hayat d\u00fcsturu cidaldir.<\/li>\n\n\n\n<li>Cemaatlerin ba\u011f\u0131 menfi milliyettir.<\/li>\n\n\n\n<li>Neticesi, hevesat\u0131 nefsaniyenin tatmini ve be\u015fer\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bu y\u00fczden be\u015ferin saadeti selb olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kur\u2019an terbiyesi ise:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dayana\u011f\u0131 hakt\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Gayesi fazilet ve r\u0131z\u00e2-y\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee\u2019dir.<\/li>\n\n\n\n<li>Hayat d\u00fcsturu teav\u00fcnd\u00fcr (yard\u0131mla\u015fma).<\/li>\n\n\n\n<li>Cemaatlerin ba\u011f\u0131 din\u00ee, s\u0131n\u0131f\u00ee ve vatan\u00ee rab\u0131talard\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Gayesi, nefsin ta\u015fk\u0131n arzular\u0131na set \u00e7ekip ruhu y\u00fcceltmek ve insan\u0131 kemal\u00e2ta sevk etmektir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bu, d\u00fcnyevi saadetin ve uhrevi kurtulu\u015fun anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">HAK\u0130K\u0130 TERAKK\u0130 VE AHLAKIN TEMEL\u0130<\/h3>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2019caz<\/em>\u2019da \u015f\u00f6yle denilir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cRuhun terakkisini, vicdan\u0131n tek\u00e2m\u00fcl\u00fcn\u00fc, ak\u0131l ve fikrin inki\u015faf\u0131n\u0131 telkih eden \u015feraittir; v\u00fccut veren teklif, hayat veren peygamberlerin g\u00f6nderilmesidir; ilham eden dinlerdir. E\u011fer bunlar olmasayd\u0131, insan hayvan olarak kal\u0131rd\u0131.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Demek ki insan\u0131n ruh\u00ee tek\u00e2m\u00fcl\u00fcn\u00fc sa\u011flayan unsurlar <strong>peygamberler, teklif ve din\u00ee ilhamd\u0131r.<\/strong><br>Bunu kendi iradesiyle kabul eden insan, hem \u015fahs\u00ee saadeti hem de nev\u2019-i be\u015ferin saadetine vesile olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstad, 26. Mektup\u2019ta \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cDua ve tevekk\u00fcl meyelan-\u0131 hayra b\u00fcy\u00fck bir kuvvet verdi\u011fi gibi, isti\u011ffar ve tevbe de meyelan-\u0131 \u015ferri keser, tecav\u00fczat\u0131n\u0131 k\u0131rar.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Ahseni takv\u00eem s\u0131rr\u0131<\/strong>, insan\u0131n kendisine verilen k\u0131ymetli cihazlar\u0131 \u201cH\u00fcd\u00e2 suyu\u201d yani iman, \u0130slam ve ubudiyetle sulamas\u0131yla korunur.<br>E\u011fer bu cihazlar nefsin emrine girerse, \u201cheva suyu\u201d ile sulan\u0131r ve insan \u201cesfel-i s\u00e2fil\u00een\u201d derekesine d\u00fc\u015fer.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">SONU\u00c7<\/h3>\n\n\n\n<p>Netice-i kelam:<br>E\u011fer <strong>nefsi ve \u015feytan\u0131<\/strong> dinlersen, <strong>esfel-i s\u00e2fil\u00eene<\/strong> d\u00fc\u015fersin.<br>E\u011fer <strong>Hak ve Kur\u2019an\u2019\u0131<\/strong> dinlersen, <strong>a\u2019l\u00e2-y\u0131 illiyy\u00een<\/strong> mertebesine \u00e7\u0131kars\u0131n.<br>Ve b\u00f6ylece <strong>k\u00e2inat\u0131n g\u00fczel bir takvimi<\/strong> olursun.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vesselam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serpil \u00d6\u011e\u00dcT FITRAT NED\u0130R? F\u0131trat, \u201cyarma, ikiye ay\u0131rma, yaratmak, icat etmek\u201d anlamlar\u0131na gelen fatr k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015ftir. \u201cYarad\u0131l\u0131\u015f, belli bir yetenek ve yatk\u0131nl\u0131\u011fa sahip olu\u015f\u201d anlam\u0131ndad\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-764","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bildiri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=764"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":775,"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764\/revisions\/775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/asyakm.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}