<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Dr. Aytekin CO\u015eKUN\/ Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-Yazar<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zet;<\/em><\/strong> <\/em><\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda \u201cHelal dairesi\u2019\u2019 kavram\u0131n\u0131n etkin olabilmesi i\u00e7in, \u2018\u2019\u0130sraftan uzak ve \u0130ktisat dairesi\u2019\u2019 \u00f6l\u00e7\u00fcleri i\u00e7inde olmas\u0131 ve bu \u00f6l\u00e7\u00fcleri Aile kurumunda, temel e\u011fitim \u015feklinde almas\u0131 zaruret haline gelmi\u015ftir. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Gen\u00e7lik Rehberi eserindeki 5. Meselede ifade edilen Helal Dairesi kavram\u0131, bu manada ele al\u0131narak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda geni\u015fleme-de\u011fi\u015fim g\u00f6stermeden nesillere aktar\u0131lan bir rehber yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Anahtar Kelimeler;<\/em><\/strong> <\/em><\/strong>Helal Dairesi, Gen\u00e7lik, Aile,<\/p>\n\n\n\n 1-1 <\/strong>Giri\u015f\/<\/strong>Tan\u0131m;<\/strong> <\/strong>\u2018\u2019Gen\u00e7lik Rehberi\u2019 isimli eserindeki 5.Meselenin izah\u0131nda, bireysel veya aile fertlerinin t\u00fcm\u00fc \u00e7a\u011f\u0131n imtihanlar\u0131 ile s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015fmakta, bu imtihanlar\u0131n en \u015fiddetli d\u00f6neminin ise gen\u00e7lik d\u00f6nemine ait oldu\u011fu vurgusu yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong> <\/strong>\u2018\u2019Helal Dairesi\u2019\u2019 <\/strong>olarak ifade <\/strong>edilen bu s\u00f6ylemin hayat\u0131m\u0131za y\u00f6n vermesi i\u00e7in, \u2018\u2019\u0130ktisat dairesi i\u00e7inde ve israftan uzak\u2019\u2019 prensiplerinin \u00f6n planda tutan bir aile yap\u0131s\u0131na ge\u00e7memiz gerekiyor. Modernizminetkisi alt\u0131nda kalan ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sosyal bask\u0131 alt\u0131nda \u015fekillendiren bir gen\u00e7li\u011fin, bu tuzaklardan uzak bir yap\u0131ya kavu\u015fmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130slami kavramlar\u0131n i\u00e7inin bo\u015fald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, Helal Dairesi kavram\u0131n\u0131n hayat\u0131m\u0131zda var olmas\u0131n\u0131 yeniden ke\u015ffetmeliyiz. Ki\u015fisel sorumluluklarla birlikte temsil makam\u0131nda bulundu\u011fumuz dini de\u011ferlerimizin, sorumlulu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket etmeliyiz. Bireysel hatalar, helal dairesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fleten, israfa yol a\u00e7an, iktisattan uzakla\u015fan tav\u0131rlar ve hayat modeli, bireye zarar vermekle birlikte, \u0130slam\u2019a olan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131da de\u011fi\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n 1-<\/strong>2 <\/strong>Helal<\/strong> Dairesi <\/strong>Kavram\u0131<\/strong>na Yakla\u015f\u0131m<\/strong>;<\/strong> <\/strong>Gen\u00e7 ku\u015faklar, aileden ald\u0131klar\u0131 ya\u015fam felsefesi ile \u2018\u2019Helal Dairesi\u2019\u2019<\/strong> i\u00e7inde, zaman zaman nefsin ho\u015funa giden de\u011fi\u015fimler ya\u015farken, bu kavram\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmekte, israfa ka\u00e7an tav\u0131rlarla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedirler. Bireylerin \u2018\u2019Helal Dairesi\u2019\u2019 kavram\u0131na bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndaki bu de\u011fi\u015fim, evlilik m\u00fcessesesinin kurulumu a\u015famas\u0131nda daha belirgin hale gelmektedir. Bireylerin ve aile fertlerinin bak\u0131\u015f tarzlar\u0131 ile Helal Dairesi kavram\u0131n\u0131n, ailenin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcs\u00f6yleyebiliriz. Modern tarz\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 ve tetikledi\u011fi bu de\u011fi\u015fim aileler aras\u0131nda bir yaraya d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u00c7a\u011f\u0131n bu de\u011fi\u015fim bask\u0131s\u0131na \u2018\u2019M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u2019<\/em> <\/em>kimli\u011finin zorlanarak ta olsa ayak uydurmas\u0131, anlam b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc geni\u015fletmesi ve sonu\u00e7lar\u0131na katlanmas\u0131 istenmektedir.Taraflar\u0131n de\u011fi\u015fim talepleri, \u2018\u2019\u0130slami k\u0131l\u0131f\u2019\u2019 bulunarak, s\u0131radanla\u015fan bir tavra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemelidir. \u2018\u2019Onlar yap\u0131yorlarsa bizde yapabiliriz\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131 bitmek bilmeyen yeni istekleri tetiklemekten ba\u015fka bir \u015feye yaramamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1-<\/em><\/strong>3<\/em><\/strong> <\/em><\/strong>Be\u015finci Mesele<\/em><\/strong>;<\/em><\/strong> <\/em><\/strong>\u2019Gen\u00e7lik Rehberinde izah edildi\u011fi gibi, gen\u00e7lik hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki gidecek. Yaz g\u00fcze ve k\u0131\u015fa yer vermesi ve g\u00fcnd\u00fcz ak\u015fama ve geceye de\u011fi\u015fmesi kat\u2019i yetinde gen\u00e7lik dahi ihtiyarl\u0131\u011fa ve \u00f6l\u00fcme de\u011fi\u015fecek. <\/a>E\u011fer o f\u00e2ni ve ge\u00e7ici gen\u00e7li\u011fini iffetle hayrata istikamet dairesinde sarf etse, onunla ebed\u00ee, b\u00e2ki bir gen\u00e7li\u011fi kazanaca\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn sem\u00e2v\u00ee fermanlar m\u00fcjde veriyorlar. E\u011fer sefahate sarf etse, gayr-\u0131 me\u015fru dairedeki gen\u00e7lik keyifleri ve lezzetleri, <\/em>\u00e2hiret mesuliyetinden ve kabir azab\u0131ndan ve zevalinden gelen teess\u00fcflerden ve g\u00fcnahlardan ba\u015fka, ayn\u0131 lezzet i\u00e7inde o lezzetten ziyade elemler oldu\u011funu akl\u0131 ba\u015f\u0131nda her gen\u00e7 tecr\u00fcbeyle tasdik eder. E\u011fer istikamet dairesinde gitse, gen\u00e7lik gayet \u015firin ve g\u00fczel bir nimet-i \u0130l\u00e2hiye ve tatl\u0131 ve kuvvetli bir vas\u0131ta-i hayrat olarak \u00e2hirette gayet parlak ve b\u00e2ki bir gen\u00e7lik netice verece\u011fini, ba\u015fta Kur’\u00e2n olarak \u00e7ok kat’\u00ee \u00e2y\u00e2t\u0131yla b\u00fct\u00fcn sem\u00e2v\u00ee kitaplar ve fermanlar haber verip m\u00fcjde ediyorlar. Ve madem hel\u00e2l dairesi keyfe k\u00e2fidir. Elbette, gen\u00e7lik nimetine bir \u015f\u00fck\u00fcr olarak, o tatl\u0131 nimeti iffette, istikamette sarf etmek l\u00e2z\u0131m ve elzemdir. (11 <\/sup>) Zira hel\u00e2l dairesi geni\u015ftir, keyfe k\u00e2fi gelir. Harama girmeye hi\u00e7 l\u00fczum yoktur.(12<\/sup>). Bedi\u00fczzaman model olarak Helal Dairesi kavram\u0131n\u0131 net olarak ortaya koymu\u015f ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n 1-<\/strong>4<\/strong> Helal Dairesi i\u00e7in<\/strong>d<\/strong>e gibi g\u00f6r\u00fcnenler<\/strong> tav\u0131rlar<\/strong>;<\/strong> <\/strong><\/strong>Helal dairesi, yaratan\u0131nyapabileceklerimize izin verdi\u011fi alan olarak belirlenmi\u015ftir. Helal dairesi i\u00e7inde, israf, g\u00f6steri\u015f, kibirlenme, enenin r\u0131zas\u0131n\u0131 alma, pe\u015finden ko\u015fma ve iktisattan uzakla\u015fma do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Aile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zora sokabilecek bu tav\u0131rlar\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uygun hale getirilerek geni\u015fletmekten vaz ge\u00e7meliyiz. B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelere bakarak \u2018\u2019yapt\u0131klar\u0131m\u0131z helal dairesi i\u00e7inde\u2019\u2019 demek yeterli de\u011fildir. Temel e\u011fitimi, g\u00f6rg\u00fcy\u00fc ve terbiyeyi veren aile kurumunun, \u00e7evreden gelen bask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda, de\u011fi\u015fime ayak uydurmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Helal dairesinigeni\u015fletmeden, israfa ka\u00e7madan ve iktisat \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde kalabilmeyi benimsemelidir. Aileayr\u0131ca, Modern hayat\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fime ayak uydurmazsak, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 kaybedebilirizkayg\u0131s\u0131ndan da uzakla\u015fmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n 1-<\/strong>5<\/strong> Ailesel De\u011fi\u015fim;<\/strong> <\/strong>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evre, aile fertlerini de i\u00e7ine alacak \u015fekilde modern bir de\u011fi\u015fim r\u00fczg\u00e2r\u0131 ba\u015flatabilir. Bedi\u00fczzaman\u2018\u2019\u0130htiya\u00e7 dairesi, nazar dairesi kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, geni\u015ftir. Hatta hayal nereye gitse, ihtiya\u00e7 dairesi dahi oraya gider (13<\/sup>) der. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ihtiya\u00e7 dairesinin, nazar dairesi kadar geni\u015fletilmesi ile kast edilenin, nazar etti\u011fimizi hayal edip ya\u015famak \u015feklinde pe\u015finde ko\u015fmak, y\u00e2da iktisat \u00f6l\u00e7\u00fclerine bir kenara koyarak israfta kalmak manas\u0131 ta\u015f\u0131mamal\u0131d\u0131r. Her akl\u0131m\u0131za geleni yapabilmek aray\u0131\u015f\u0131na, gen\u00e7leri iten, arkada\u015f, \u00e7evre, sosyal medya gibi etkenleri dikkate almam\u0131z gerekmekte. Toplum bask\u0131s\u0131, g\u00f6steri\u015f, nefsin ho\u015funa giden faaliyetlere uyma ve israf olarak nitelendirilebilecek bu geni\u015f dalgalanmalar, Helal Dairesini zorlamaktan \u00f6teye ge\u00e7memektedir.<\/p>\n\n\n\n 1-<\/strong>6<\/strong> <\/strong>Helal Dairesi <\/strong>i\u00e7inde<\/strong>ymi\u015f gibi <\/strong>yap\u0131lan, israf temelli <\/strong>faaliyetler<\/strong>;<\/strong> <\/strong>\u015eatafatl\u0131 ve g\u00f6steri\u015fli k\u00f6\u015fklerde d\u00fczenlenen \u201cBaby Shower\u201d mevlitler, g\u00f6steri\u015fli davet ve d\u00fc\u011f\u00fcnler sonras\u0131 pahal\u0131 mek\u00e2nlarda \u201cAfter Party\u2019 ler, Ezanla kar\u0131\u015f\u0131k \u00e7alan m\u00fczikler, L\u00fcks yatlarda kutlanan do\u011fum g\u00fcn\u00fc partileri, Rahmet ay\u0131 olan Ramazanda, \u015fatafatl\u0131 ve bir o kadar israf kokan iftar sofralar\u0131, israf\u0131 tetikleyen serpme kahvalt\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, marka tak\u0131nt\u0131l\u0131 ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc, g\u00f6zl\u00fck vb malzeme kullan\u0131mlar\u0131, tesett\u00fcr defilelerinde boy g\u00f6stermeler, ak\u0131ll\u0131 telefonlar ile fenomen yada youtuber olmaya \u00e7al\u0131\u015fmalar, payla\u015f\u0131mlar\u0131n yada videolar\u0131n \u2019like\u2019 \u2019almas\u0131 i\u00e7in israfta kalmak, \u00f6zel hayatlar\u0131 ince detayl\u0131 \u015fekilde sosyal medyada payla\u015fmak, k\u0131sacas\u0131 ele\u015ftirdi\u011fimiz tav\u0131r ve davran\u0131\u015flar\u0131n ba\u015f\u0131na \u2018\u2019\u0130slami\u2019\u2019 ibaresini koyarak, yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, Helal Dairesi d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmakla e\u015f de\u011ferdir. <\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7;<\/strong> <\/strong>Modern \u00e7a\u011f\u0131n dayatmalar\u0131n\u0131n, Helal Dairesi i\u00e7inde nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdi\u011fini et\u00fct ediyoruz. \u00d6ncelikle kendi nefsimizden ba\u015flayarak, aile hayat\u0131m\u0131z\u0131n bu de\u011fi\u015fime Helal Dairesi i\u00e7inde kalarak cevaplar bulmas\u0131n\u0131 diliyoruz. \u00c7evremiz ne der? Arkada\u015flar\u0131m\u0131z ne der? Anlay\u0131\u015f\u0131 ile hareket etmek, hepimiz i\u00e7in yanl\u0131\u015f\u0131 katlanma s\u00fcre\u00e7lerini ba\u015flatabilir. Hepimizin imtihanlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmede, ilmi yakla\u015f\u0131m ve mant\u0131kl\u0131 cevaplarla ikna metodu kullan\u0131larak, ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 kuvvetlendirmemiz gerekiyor. Helal Dairesi her \u015feye yeter anlay\u0131\u015f i\u00e7inde kalarak, duam\u0131z\u0131 da eksik etmeden, de\u011fi\u015fimi iktisat \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde, israftan ka\u00e7\u0131narak ancak \u00e7\u00f6zebilmeliyiz. Aile bireylerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7ine alan bir anlay\u0131\u015fla Helal dairesi kavram\u0131n\u0131 g\u00fcndemimize ta\u015f\u0131mal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n \u2018\u2019Her yasal hak helal de\u011fildir\u2019\u2019(14<\/sup>) \u015eeklindeki ifadesi ile Alev Alatl\u0131, bu c\u00fcmleyi kurarken, Bedi\u00fczzaman\u2019la ayn\u0131 temay\u0131 i\u015flemi\u015ftir. Her yasal hak helal de\u011fildir, her helali de ruhsat\u0131n son s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 da a\u015farak harama d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek hali hakk\u0131m\u0131z de\u011fildir ve de olmamal\u0131. Helal Dairesi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ve gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutan hali ile hem geni\u015f hem de keyfe k\u00e2fidir. \u0130ktisat \u00fc\u00e7geninde, israftan ve g\u00f6steri\u015ften uzak \u015fekilde hayat\u0131m\u0131za rehber oldu\u011funda, d\u00fcnya nimetlerindeki hakiki lezzeti yakalayabiliriz. B\u00fct\u00fcn bu gayretlerimiz, baki bir gen\u00e7li\u011fi ve mutlulu\u011fu netice verecektir. Aile fertlerinin t\u00fcm bireyleri, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck ya\u015fama anlay\u0131\u015f\u0131ndan ziyade, kendi \u00e7ekirdek aile yap\u0131m\u0131za d\u00f6n\u00fck anlay\u0131\u015fa ge\u00e7memiz, bizim koruyucu kalkan\u0131m\u0131z olacakt\u0131r. Bu kalkan\u0131n g\u00fcc\u00fc ise, dua da gizlidir.<\/p>\n\n\n\n Hepimize d\u00fc\u015fen, elbette \u2018\u2019helal dairesi geni\u015ftir, keyfe k\u00e2fidir, harama girmeye l\u00fczum yoktur\u2019\u2019(11)<\/sup> s\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getirirken, as\u0131l gayemizin eneden ziyade, Rabbimizin r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak olmal\u0131d\u0131r.(1)<\/p>\n\n\n\n Kaynaklar;<\/strong><\/p>\n\n\n\n